Vijesti

Napredna obuka medijatora o privrednoj medijaciji

Centar za alternativno rješavanje sporova, u saradnji sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD) i Međunarodnom organizacijom za razvoj prava (IDLO), je organizovao u Podgorici dvije dvodnevne napredne obuku medijatora o medijaciji u privrednim sporovima za po 15 medijatora iz različitih crnogorskih gradova, i to 25. i 26. juna, odnosno 27. i 28.. juna 2022.godine.
U uvodnom dijelu pomenutih naprednih obuka učesnicima su se obratili g.din Ramon Zakaria, Šef Kancelarije EBRD-a u Crnoj Gori, g.đa Ana Bukilić ispred Međunarodne organizacije za razvoj prava (IDLO) i g.đa Marina Lutovac, izvršna direktorica Centra za alternativno rješavanje sporova.
Predavači na obuci su bili medijator i trener za medijaciju mag. Gordana Ristin, sudija Apelacionog suda u Ljubljani, i medijator i trener za medijaciju mag. Zoran Hajtnik, advokat iz Ljubljane. Tokom dvodnevne obuke, polaznici su imali prilike da se dodatno edukuju o primjeni medijacije u rješavanju privrednih sporova, razlikama između privredne medijacije i medijacije u građanskim i porodičnim sporovima, kao i da unaprijede vještine u sprovođenju medijacije u privrednim sporovima.
Pored teoretskog predstavljanja predmetnih tema, učesnici su imali priliku da aktivno učestvuju i u praktičnom dijelu obuke putem učešća u diskusijama sa predavačima i drugim učesnicima, učešća u grupnim vježbama i vježbama igranja uloga.

Za učesnike je pripremljen Priručnik o naprednoj obuci o privrednoj medijaciji, koji su pripremili predavači, a koji daje objašnjenja svih važnih tema u vezi sa medijacijom u privrednim sporovima, uključujući objašnjenja profitabilnih tržišnih aktivnosti, konfliktnih poslovnih partnera i načina rada sa njima, kompetencija i donosilaca odluka i koliko je važno obezbjeđenje neposrednog učešća donosilaca odluka u medijaciju. Priručnik takođe opisuje glavne tehnike napredne medijacije i pregovaranja koje medijatori mogu koristiti u zavisnosti od konkretne situacije i strana u medijaciji. Pojašnjava i način rada sa advokatima, ali i načine dalje promocije medijacije među privrednim subjektima, kao alternativnu, isplativu i pouzdanu metode za rješavanje sporova.

Obuka je organizovana u okviru Projekta tehničke podrške „Jačanje privredne medijacije u Crnoj Gori“, kojeg implementiraju EBRD i IDLO uz finansijsku podršku Velikog vojvodstva Luksemburga.

Centar za alternativno rješavanje sporova pokrenuo kampanju o prednostima medijacije Medijacijom do dogovora – biraj alternativu

(Podgorica, 30. jun 2022. godine) – Uz podršku EU i Savjeta Evrope, Centar za alternativno rješavanje sporova je pokrenuo kampanju „Medijacijom do dogovora – biraj alternativu“ koja ima za cilj podizanje svijesti javnosti o prednostima medijacije, procesa pregovaranja uz pomoć treće neutralne osobe koja pomaže suprostavljenim stranama da postignu sporazum kojim se riješava spor. U naredna tri mjeseca, građani i građanke će imati priliku da saznaju više o tome kako mogu da riješe spor putem medijacije i tako sačuvaju svoje vrijeme, novac i dobre odnose, bez odlaska na sud.

„Medijacija traje kraće nego sudski postupak, iziskuje manje novca  i, ono što je posebno važno, vodi do dogovora koji je prihvatljiv za obje strane. Ona čuva privatne i poslovne odnose stranaka i zato pozivamo građane i građanke koji imaju spor da izaberu alternativu i medijacijom dođu do dogovora“ navela je Marina Lutovac, direktorka Centra za alternativno rješavanje sporova.

„Shodno Zakonu o alternativnom rješavanju sporova, u medijaciji možete, ali ne morate da angažujete i advokata“ – naglašava gđa Lutovac.

Medijacijom se može postići dogovor u različitim vrstama sporova: porodičnim, privrednim,  imovinskim, krivičnim, sporovima male vrijednosti, individualnim radnim sporovima, ako imate spor sa osiguranjem, državnim organima ili lokalnom samoupravom, itd. Rješavanje porodičnih i sporova sa državnim organima i lokalnom samoupravom je besplatno, dok se u ostalim sporovima plaća samo minimalna nagrada za rad medijatoru, koju stranke, ukoliko se drugačije ne dogovore,  snose na podjednake djelove. Medijatori su lincencirani profesionalci koji dolaze iz redova pravnika, socijalnih radnika, psihologa, profesora i dr.

„Medijacija je povjerljiv postupak zbog čega strana u sporu ima punu slobodu da iznese sve detalje vezane za svoj spor, bez bojazni da o njima može da sazna bilo ko. Svaki slučaj je poseban i specifičan i samim tim zahtijeva da mu se pristupi na poseban način. Medijatori i medijatorke su uvijek maksimalno posvećeni pružanju pomoći strankama da postignu dogovor koji je prihvatljiv za obje strane“ – izjavila je gđa Lutovac.

Kampanja o medijaciji se sprovodi u okviru zajedničkog projekta Evropske unije i Savjeta Evrope „Odgovornost i profesionalizam u pravosudnom sistemu u Crnoj Gori.“

“Savjet Evrope aktivno radi na razvoju prakse medijacije u Evropi, uključujući kroz različite aktivnosti podizanja svijesti namijenjene građanima i građankama. U Crnoj Gori podržavamo glavne aktere medijacije da više koriste ovaj institut, posebno u privrednim sporovima. Zajedno sa našim partnerima iz EU pokrećemo ovu važnu inicijativu kako bismo informisali građane i građanke o tome kako mogu koristiti medijaciju za efikasno rješavanje različitih sporova“ – rekla je Evgenia Giakoumopoulou, šefica operacija u Programskoj kancelariji Savjeta Evrope u Podgorici.

“Evropska unija nastavlja da podržava institucije u Crnoj Gori u pogledu većeg korišćenja prakse medijacije. Od početka primjene Zakona o alternativnom rješavanju sporova u avgustu 2020. godine, bilježimo porast predloga za poravnanja koji prethode parnicama i sporazumima o medijaciji. Nadamo se da će ova nova inicijativa dodatno podstaći veću primjenu medijacije u Crnoj Gori. Takođe se nadamo da će predlog izmjena i dopuna Zakona o alternativnom rješavanju sporova koji je Vlada nedavno usvojila dalje poboljšati efikasnost rada sudova – izjavila je Oana Cristina Popa, ambasadorka EU u Crnoj Gori.

Oko 5000 sporazuma postignuto od 2017. godine

U posljednjih pet godina, 5 005 sporova je završeno dogovorom kroz medijaciju.

„Broj sporova koji se rješavaju medijacijom značajno raste iz godine u godinu. To potvrđuje da naši građani i drugi pravni subjekti imaju sve više povjerenja u medijaciju. Medijacija takođe doprinosi rasterećenju našeg pravosudnog sistema, kao i smanjenju troškova stranaka i države“, poručuje Lutovac. Više informacija o medijaciji i njenim prednostima možete da saznate na sajtu Centra www.centarzaars.me kao i putem web sajta Savjeta Evrope/Evropske unije: https://pjp-eu.coe.int/en/web/horizontal-facility/home.

Druga bazična obuka za medijatore, 22 – 26. decembar 2021.godine

U periodu od 22. – 26. decembra 2021.godine, Centar za alternativno rješavanje sporova je organizovao drugu bazičnu obuku za medijatore za ovu godinu. Na obuci je učestvovao ukupno 21 polaznik, uglavnom iz Podgorice, ali ih je bilo i iz drugih gradova Crne Gore (Nikšić, Bar i Herceg Novi).
Obuka je sprovedena u skladu sa Pravilnikom Ministarstva pravde o programu obuke za medijatora u građanskim sporovima, a shodno Akcionom planu za implementaciju Programa razvoja ARS 2019. – 2021.godina, koji u okviru operativnog cilja 3 (Ojačane stručne kompetencije medijatora) kao ključnu mjeru predviđa obezbjeđivanje neophodnog broja medijatora specijalizovanih za određene vrste sporova.
Na obuci su obrađivane teme koje se odnose na: pojam medijacije, istorijski razvoj i specifičnosti u odnosu na sudski postupak; metode prevazilaženja konflikta, normativni i institucionalni okvir, praksa i podobnost predmeta za medijaciju; osnovna načela medijacije i karakteristike postupka, etička pitanja u medijaciji – konflikt interesa; pojam i vještine medijatora; priprema medijacije i postupak medijacije kroz faze postupka (uvodno izlaganje medijatora, uzimanje uvodne izjave stranaka u postupku, faza istraživanja, faza pregovaranja, izrada i upućivanje sporazuma) i komunikacijske tehnike. Obuka je takođe uključivala gledanje edukativnog filma (simulacija postupka medijacije), praktične vježbe i provjeru znanja i vještina kroz igre uloga po primjerima iz prakse.

Radionica o privrednoj medijaciji za mala i srednja preduzeća, Podgorica, 20. decembar 2021. godine

Centar za alternativno rješavanje sporova, u saradnji sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD) i Međunarodnom organizacijom za razvoj prava (IDLO), je organizovao Radionicu o privrednoj medijaciji za mala i srednja preduzeća u Crnoj Gori. Radionica je održana 20. decembra 2021.godine u Podgorici i na istoj je prisustvovalo 25 predstavnika malih i srednjih preduzeća iz Crne Gore.
Učesnike skupa je pozdravila g.đa Lutovac, izvršna direktorica Centra za ARS, koja se zahvalila predstavnicima EBRD i IDLO na saradnji i podršci koju pružaju u razvoju privredne medijacije, i ukazala da se mora nastaviti sa promocijom medijacije među privrednim subjektima u Crnoj Gori, kako bi se medijacija kao alternativn način rješavanja sporova u privrednim sporovima što više i uspješnije primjenjivala u Crnoj Gori.
Predavači na radionici su pored g.đe Marina Lutovac, bili i g.đa Danijela Vukčević, sudija Privrednog suda Crne Gore i g.din Andrea Bandini, italijanski ekspert, član Italijanske Arbitražne komore i Udruženja medijatora. Učesnici na radionici su imali priliku da se upoznaju sa pojmom alternativnog rješavanja sporova, medijacijom i ranom neutralnom ocjenom spora. Poseban akcenat je bio stavljen na medijaciju, njenim karakteristikama, prednostima u odnosu na sudski postupak, načinu pokretanja postupka medijacije, i fayama postupka. Takođe je predstavljena i situacija sa privrednom medijacijom u Italiji i neki interesantni primjeri iz prakse italijanskog eksperta.
Pored teorijskog dijela seminara učesnicima je prikazan kratak film o simuliranoj medijaciji, u toku koga su mogli vidjeti faze postupka medijacije, principe i pravila medijacije i osjetiti atmosferu na sastancima medijacije. Učesnici su imali takođe priliku da sa ekspertima i medijatorima razgovaraju o konkretnim temama vezanim za svoje sporove i načine njihovog rješavanja.
Radionica je organizovana u okviru Projekta tehničke podrške „Jačanje privredne medijacije u Crnoj Gori“, kojeg implementiraju EBRD i IDLO uz finansijsku podršku Velikog vojvodstva Luksemburga.

Online seminar “Nasilje u porodici i porodična medijacija“, 15. i 17. decembar 2021.godine

Online seminar “Nasilje u porodici i porodična medijacija“, 15. i 17. decembar 2021.godine

U cilju kontinuiranog unapredjenja znanja i vještina porodičnih medijatora, Centar za alternativno rjesavanje sporova je u saradnji sa Hrvatskim društvom za obiteljsku medijaciju organizovao dvodnevnu online naprednu obuku koja je održana 15. i 17. decembra 2021. godine.
Obuci je prisustvovalo 37 porodičnih medijatora online – putem ZOOM aplikacije.

Predavač na obuci je bila prof.dr.sc. Marina Ajduković, profesorica na Pravnom fakultetu u Zagrebu-Odsjek za socijalni rad. Cilj obuke je bio da se porodični medijatori upoznaju sa vrstama nasilja u porodici i partnerskim odnosima i uticaju porodičnog nasilja na sprovođenje
medijacije u porodičnim sporovima. Učesnici su takođe imali mogućnost da se upoznaju sa posebnim vještinama koje se mogu koristiti u raznim fazama i situacijama u toku porodične medijacije u slučajevima kada je prisutno nasilje u porodici.

Sva predavanja su bila propraćena praktičnim primjerima i vježbama koje su dale mogućnost učesnicima da razmijene svoja iskustva i mišljenja po gore navedenim temama, te da iznesu svoje primjere iz prakse u kojima su imali dilemu da li da krenu u postupak medijacije ako
se utvrdi da postoji nasilje u porodici, odnosno partnerskim odnosima. Svi učesnici su potvrdili da je tema veoma interesantna i aktuelna, te da su ovakve obuke veoma bitne za dalji razvoj znanja i vještina porodičnih medijatora.

Regionalna konferencija o domaćim i regionalnim perspektivama i izazovima u alternativnom rješavanju sporova, Podgorica, Hotel Hilton, 03. decembar 2021

Programska kancelarija Savjeta Evrope u Podgorici i Centar za alternativno rješavanje sporova i su organizovali Regionalnu konferenciju o domaćim i regionalnim perspektivama i izazovima u alternativnom rješavanju sporova, u okviru zajedničkog projekta Evropske unije i Savjeta Evrope „Odgovornost i profesionalizam u pravosudnom sistemu u Crnoj Gori“, a u sklopu obilježavanja „Nedelje medijacije“ u Crnoj Gori.
Konferencija je održana 3. decembra 2021.godine u hibridnom formatu. Pored četrdesetak učesnika iz Crne Gore koji su lično prisustvovali Konferenciji, oko 50 učesnika je Konferenciju pratilo online. U radu Konferencije, učestvovali su predstavnici iz 13 zemalja svijeta, koji su razmenjivali iskustva o praksi i mehanizmima medijacije, uključujući i online medijaciju. Kroz panel diskusije o različitim etičkim, pravnim i društvenim implikacijama alternativnog rješavanja sporova, prezentovane su dobre prakse i uloge medijatora, sudija, lokalnih samouprava, biznis zajednice i akademske zajednice.
Lilja Gretarsdottir, šefica Odjeljenja za programsku saradnju u Generalnom direktoratu za ljudska prava i vladavinu prava Savjeta Evrope, naglasila je u svom uvodnom obraćanju da prakse i standardi medijacije Savjeta Evrope počivaju na sve većem prepoznavanju njihovih jedinstvenih prednosti i potencijalu za mirno rješavanje sporova. Takođe je naglasila da Savjet Evrope i EU zajednički pružaju podršku unapređenju medijacije u Crnoj Gori, uvijek rukovodeći se pravima i interesima građana i građanki.
Riccardo Serri, zamjenik Šefice Delegacije EU u Crnoj Gori je u svom uvodnom obraćanju istakao da je alternativno rješavanje sporova ključno za jačanje efikasnosti pravosuđa.
Marina Lutovac, direktorka Centra za alternativno rješavanje sporova u Crnoj Gori osvrnula se u svojoj uvodnoj riječi na same začetke medijacije u društvu Crne Gore, odnosno na istorijske periode u kojima su postojale različite alternative suđenju, poput miritelja. Ona je istakla značaj razmjene iskustava i praksi medijacije u kontekstu poboljšanja pristupa građana pravdi, u skladu sa mjerilima Evropske unije koje su usmjerene ka stvaranju „područja slobode, sigurnosti i pravde“.
Evgenia Giakoumopoulou, šefica operacija u Programskoj kancelariji Savjeta Evrope u Podgorici pozdravila je napore Crne Gore i Centra za alternativno rješavanje sporova u osiguravanju efikasne implementacije dostupnih mehanizama za alternativno rješavanje sporova. Takođe je predstavila dosadašnje rezultate, postignute u okviru zajedničkog programa Evropske unije i Savjeta Evrope „Horizontal Facility za Zapadni Balkan i Tursku 2019 -2022“, uključujući usvajanje Etičkog kodeksa medijatora i Metodologije za ocjenjivanje rada medijatora.

Bazična obuka za medijatore u građanskim stvarima 17. – 20. novembar 2021

U periodu od 17.-20. novembra 2021.godine, Centar za alternativno rješavanje sporova je organizovao četvorodnevnu bazičnu obuku za medijatore, na kojoj je učestovalo ukupno 18 polaznika iz nekoliko gradova Crne Gore (Ulcinj, Kotor, Herceg Novi, Nikšić, Berane, Bijelo Polje, Pljevlja, Rožaje). Obuka je održana u Hotelu Voco u Podgorici.
Na obuci su obrađivane teme koje se odnose na: pojam medijacije, istorijski razvoj i specifičnosti u odnosu na sudski postupak; metode prevazilaženja konflikta, normativni i institucionalni okvir, praksu i podobnost predmeta za medijaciju; osnovna načela medijacijei karakteristike postupka, etička pitanja u medijaciji – konflikt interesa; pojam i vještine medijatora; pripremu medijacije i postupak medijacije kroz faze postupka (uvodno izlaganje medijatora, uzimanje uvodne izjave stranaka u postupku, faza istraživanja, faza pregovaranja, izrada i upućivanje sporazuma) i komunikacijske tehnike. Obuka je takođe uključivala gledanje edukativnog filma (simulacija postupka medijacije), praktične vježbe i provjeru znanja i vještina kroz igre uloga po primjerima iz prakse.
Obuka je sprovedena u skladu sa Pravilnikom Ministarstva pravde o programu obuke za medijatora u građanskim sporovima, a shodno Akcionom planu za implementaciju Programa razvoja ARS 2019. – 2021.godina, koji u okviru operativnog cilja 3 (Ojačane stručne kompetencije medijatora) kao ključnu mjeru predviđa obezbjeđivanje neophodnog broja medijatora specijalizovanih za određene vrste sporova.
Kandidati koji su uspješno završili obuku dobiće sertifikate od strane Centra za alternativno rješavanje sporova i biti upisani u registar medijatora koji se vodi kod Ministarstva pravde, ljudskih i manjinskih prava.

Radni sastanak sa upraviteljima pisarnica i sekretarima osnovnih sudova – 9. novembar 2021.godine, Podgorica

Centar za alternativno rješavanje sporova organizovao je dana 09. novembra 2021.godine radni sastanak sa upraviteljima pisarnica i sekretarima osnovnih sudova u Crnoj Gori. Cilj sastanka bio je sagledavanje dosadašnje prakse u radu osnovnih sudova, kada je u pitanju primjena Zakona o alternativnom rješavanju sporova, Zakona o sudovima i Sudskog poslovnika.
Sastanku je prisustvovalo 18 predstavnika osnovnih sudova I to iz Podgorice, Danilovgrada, Nikšića, Kolašina, Berana, Plava, Rožaja, Ulcinja, Bara, Cetinja, Kotora i Herceg Novog.

Predstavnici Centra za alternativno rješavanje sporova istakli su važnost uspješne saradnje sa sudovima i upoznali ih sa dosadašnjom praksom u primjeni instituta medijacije i uočenim problemima u njenoj primjeni.

Nakon što su učesnici prezentovali specifičnosti sa kojima se suočavaju u svakodnevnom radu prilikom administriranja predmeta u postupku medijacije, zaključeno je da se saradnja Centra i sudova razvija u pozitivnom pravcu, a načelno je dogovorena procedura za otklanjanje problema koji bi se potencijalno mogli javiti u daljoj primjeni Zakona.

Regionalna konferencija o “Promociji prekogranične medijacije u Jugoistočnoj Evropi“, 27. oktobar 2021

Direktorica Centra za alternativno rješavanje sporova, gđa Marina Lutovac, učestvovala je na Regionalnoj konferenciji „Promocija prekogranične medijacije u Jugoistočnoj Evropi“. Regionalna konferencija je, u organizaciji Savjeta za Regionalnu saradnju – Regional Cooperation Council (RCC), održana 27. oktobra 2021.godine, u online formatu.
Konferencija je okupila istaknute stručnjake iz Jugoistočne Evrope i Evropske unije, sa iskustvom u medijaciji, kao i predstavnike pravosuđa, izvršne vlasti, civilnog društva i akademske zajednice sa ciljem diskusije o efikasnim i održivim rješenjima za unaprijeđenje primjene medijacije u regionu Jugoistočne Evrope.
Glavne teme obrađene na Regionalnoj konferenciji su bile: prekogranična privredna medijacija u Jugoistočnoj Evropi , restorativna pravda u zemljama JIE i medijacija u oblasti zaštite životne sredine.
U panelu koji se odnosio na prekograničnu privrednu medijaciju, direktorica Centra za ARS, gđa Lutovac je predstavila situaciju u vezi za medijacijom u Crnoj Gori, zakonodavni i institucionalni okvir, kao i praksu Centra za ARS. Takođe je i predstavila neke od preporuka za dalje unapređenje privredne medijacije kako na nacionalnom tako i na regionalnom i međunarodnom nivou.

Online radionica „Standardi Savjeta Evrope i najbolje prakse u oblasti alternativnog rješavanja sporova”, 25. – 26. Oktobar 2021.godine

Centar za alternativno rješavanje sporova , u saradnji i uz podršku Savjeta Evrope-Kancelarije u Crnoj Gori, je organizovao interaktivnu online radionicu „Standardi Savjeta Evrope i najbolje prakse u oblasti alternativnog rješavanja sporova” za medijatore i sudije. Online radionica je održana 25. i 26. oktobra i 50 medijatora i sudija je prisustvovalo i aktivno učestvovalo na istoj.
Radionica je imala za cilj unapređenje vještina i znanja sudija i medijatora za primjenu relevantnih standarda i najboljih praksi Savjeta Evrope kao i standarda i najboljih praksi na međunarodnom nivou, uzimajući u obzir postojeće zakonodavne i institucionalne okvire za primjenu alternativnog rješavanja sporova u Crnoj Gori.
Učesnici su kroz predstavljanje i rad na konkretnom slučaju iz prakse imali priliku da čuju o osnovama medijacije, međunarodnim i evropskim standardima u medijaciji, ali i o najboljim evropskim praksama za uspostavljanje pravnog okvira za medijaciju.


Prvog dana radionice, predavači Leonardo D’Urso i Constantin Adi Gavrila iz italijanskog Centra za alternativno rješavanje sporova (ADR Centar), su učesnicima predstavili osnovna načela medijacije, kao i matricu ADR Centra 4×4 koja opisuje postupak medijacije, ali i glavna dokumenta Savjeta Evrope i Evropske unije vezane za medijaciju, kao što su preporuke Komiteta ministara, Priručnik za razvoj medijacije, Smjernice CEPEJa i sl.
Drugi dan radionice je bio podijeljen na dva modula, pri čemu je prvi modul bio namijenjen medijatorima koji su kroz praćenje igre uloga u unaprijed pripremljenom scenariju konkretnog praktičnog slučaja, diskutovali četiri glavne faze medijacije: pripremnu fazu, prvi zajednički sastanak medijatora sa strankama, odvojene sastanke i pregovaranje i završni sastanak i potpisivanje sporazuma – poravnanja. Radionica je, posebno u ovom modulu bila veoma interaktivna i omogućila učesnicima da razmijene svoja mišljenja, znanja i iskustva ali i da od predavača čuju nove stvari vezane za sam postupak medijacije, ključne vještine i tehnike koje medijator treba da posjeduje u postupku razgovora sa strankama, pregovaranja i izrade sporazuma.
Treći modul radionice je bio posvećen sudijama i njegov ključni cije je bio da sudijama predstavi benefite medijacije kako bi oni mogli pravilno da ocijene kada je neki slučaj odgovarajući za upućivanje na medijaciju. I ovaj modul je bio interaktivan i omogućio je učesnicima da aktivno učestvuju, iznose svoje stavove i razmjenjuju svoja mišljenja i iskustva kako među sobom tako i sa predavačima.
Ova radionica je organizovana u okviru Projekta Savjeta Evrope „HF 6 – Odgovornost i profesionalizam u pravosudnom sistemu u Crnoj Gori” kojim je predviđena podrška crnogorskom Centru za alternativno rješavanje sporove, a u okviru koga je u prethodnom periodu izrađen Etički kodeks za medijatore, Funkcionalna analiza Centra za ARS kao i Metodologija za praćenje i ocjenu rada medijatora. U narednom periodu planiran je nastavak zajedničkih aktivnosti Centra i Kancelarije Savjeta Evrope u Podgorici na daljoj promociji i unapređenju medijacije u Crnoj Gori.